GOST Sertifikası nedir ?
Rusya Federasyonu'nda halen geçerli
olan Kalite
Belgesidir. ( Diğer adıyla GOST-R olarak da anılır.) Bizde nasıl TSE ve ISO 9000 şu anda
tüm firmalar için gerekli ve rekabet açısından yerine getirilmesi
gereken bir görev durumundaysa, Rusya'da üretim yapan veya Rusya'ya
ihracat yapan herhangi bir üreticinin de yerine getirmesi gereken bir
zorunluluktur.
GOST Belgesi sadece sisteme değil, firmanın ürünlerine yönelik bir
belgedir.Diğer bir deyişle, bu belgenin alınması için ürünlerin
incelenmesi gerekir. Bu inceleme yetkili Test Merkezlerinde yapılırsa
geçerli olmaktadır.
Belge üzerinde aşağıdaki öğeler yer
alır :
<<Sayfa başına dönüş
GOST Sertifikası verme yetkisi kime aittir ?
Bu yetki GOSSTANDART ( Rusya
Federasyonu Devlet Standartları ) tarafından akredite edilimiş (
yetkilendirilmiş ) Resmi veya Özel Sertifika Kuruluşlarına aittir. Bir
sertifikanın bu kuruluş tarafından verilebilmesi için ilgili ürünler ve
firmanın incelenmesi, Rus normlarına uygunluğunun araştırılması gerekir.
BU kuruluşlar, sertifika verebilme
lisanslarının devamı açısından yasal işlem yapmakla mükelleftir ve
GOSSTANDART tarafından sürekli denetlenmektedirler. Ağırlıkta Moskova'da
bulunan bu kuruluşlar değişik konularda expert (mühendis) bulundurarak
sadece yetki alanlarına giren konularda sertifika verebilirler. Yani her
kuruluş her sertifikayı verme yetkisine haiz değildir. Sözgelimi; gıda
konusunda yetkili olan bir merkez ilgili konuda experti ve onaylanmış
yetki alanı yoksa tekstil ürünleri için sertifika veremez. Bunun için bu
konuda uzmanlaşmış ve exper bulunduran, laboratuvar imkanı olan başka
bir kuruluşa gitmek gerekir.
Rusya dışında Almanya, Singapur,
Çekoslovakya, Güney Kore, Moldavya, İsviçre, Estonya, Macaristan,
Belarusya'da yetkili sertifika organları vardır.
Türkiye'de GOST Sertifikası verme yetkisi olan firma var mı ?
Türkiye'de GOSSTANDART tarafından GOST sertifika organı olarak akredite
edilmiş herhangi bir kuruluş yoktur. Kendilerinin yetkili,
diğerlerinin yetkisiz olduğunu iddia eden firmalardan yetki
belgesini sorunuz.
<<Sayfa başına dönüş
Sertifika
neden gerekli ?
Eğer Rusya'ya ihracat için çalışıyorsanız, gereklidir. Çünkü
bu pazarın özelliklerinden biri de ISO 9000 serisi Kalite sistemlerinin
pek tanınmamış olması ve Rusya'nın kendi Kalite Sertifikasına ( GOST-R )
önem verilmesidir.
Temel olarak, sertifika ihtiyacı 2
şekilde ortaya çıkmaktadır: 1. Gümrüklerde; 2. İç Piyasada.
Gümrüklerde
gümrük evrakları arasında istenmesi haricinde iç piyasada da mağazalarda
vergi memurlarınca yapılan kontrollerde de sertifika sorulmaktadır.
Bu yüzden yasal olarak kayıtlı hiçbir satış yeri Kalite Sertifikası
olmayan bir ürünü alıp-satmak istememektedir. Ayrıca yapılan inşaatlarda
Sertifikası olmayan bir malzemeyi hiçbir kontrol makamı kabul
etmemektedir. Rusya Federasyonu'nda inşaat yapan tüm müteahhitler
yurtdışından gelen TIR içindeki malzemelere ayrı ayrı sertifika
almak zorunda kalıyorlar.
Rus
Gümrüklerinde Sertifika soruluyor mu ?
Soruluyor.1 Ekim 2000 tarihli GTK ( Rusya Gümrük Komisyonu )
tebliğince ülkeye ithal edilen ürünlerde Sertifika alınması
zorunlu hale getirilmiştir. Sertifika beyanı zorunluluğu olmayan bazı
mal kalemleri de vardır, ancak bunlar bayağı azınlıkta kalıyor. Bu
tür ürünler için de önceden "Red Mektubu" denilen bir
belge alınarak gümrükte karşılaşılabilecek bazı engeller ortadan
kaldırılabiliyor.
Rusya Federasyonu haricinde Sertifika
hangi ülkelerde geçerli ?
Rusya Federasyonu haricinde verilen sertifika yapılan anlaşmalar
gereği Belarusya, Kazakistan ve Gürcistan'da geçerlidir. Moskova
haricinde ciddi laboratuarların azlığı diğer tüm eski sovyet
ülkelerini Gosstandart'ın normlarına uymaya zorunlu hale getirmektedir.
Sovyetlerden sonra dağılan cumhuriyetler henüz kendi normlarını ayrıca
geliştirememişlerdir.
Ukrayna'da GOST Belgesi geçerli
değildir.
Rusya haricindeki tüm eski sovyet
ülkelerinde yeralan ve Rusya'ya ürün satan üreticiler de Türkiye'deki
firmalar gibi GOST Belgesi almak zorundadırlar.
<<Sayfa başına dönüş
Sertifika nasıl kullanılır ?
Alınan GOST belgesinin kopyası çekilerek çoğaltılır ve
firma kaşesi+imza konularak "aslının aynısı" olduğu
belirtilir. Bu şekilde toptancı ve müşterilere dağıtılır. Bazı gümrüklerdeki uygulamalarda orijinalden noter
onaylı kopya istenebilir. Bu durumda önceden Rus Noteri veya İstanbul ya
da Ankara'daki Rusya
Konsolosluğu tarafından onaylanmış kopyalar kullanılmalıdır.
Sertifikalar, yapılan yüklemelerin
evrakları ile birlikte Rusya gümrüklerine ibraz edilir. Genel olarak
gümrük memurları sertifikanın üzerinde bulunan telefon numarasından
sertifikayı veren kuruluşu arayarak konfirmasyon istiyorlar. Aynı
şekilde perakende satış mağazalarında da vergi ve hıfzısıhha (
SES-Sanitarnıy Epidemilogiskaya Stantsiya ) memurları tarafından benzer
kontrollar yapılarak sertifika soruluyor. Bu yüzden ciddi
mağazalar veya market
idarecileri sertifikasız bir malı vitrinine koymaktan kaçınıyor.
3 yıllık seri üretim sertifikası nedir ?
Gosstandart tarafından akredite edilmiş
( Yetkisi kabul edilmiş ) kuruluşlar eliyle 3 yıllık bir dönemde
yapılacak seri üretimin Rusya'da satılabilmesi için verilen belgedir. Bu
belgenin görünümü de diğerleri ile aynı olmakla birlikte işlevi
farklıdır.
Özellikleri
:
*Rusya içi veya dünyadaki herhangi bir firmaya verilebilir.
*Sertifikayı veren kuruluşun temsilcileri üretim yerinde inceleme
yaptıktan sonra verilir.
*Seri üretime yöneliktir. Sertifika üzerinde adı geçen ürünler için
geçerli, aynı fabrikanın diğer ürünleri için geçerli değildir.
*Hem girişten başlayarak üretim sistemi incelenir, hem belirlenmiş
ürünlerden detaylı olarak söz edilir, hem de üretim ve kullanımda
hijyenik özellikler aranır. Bir anlamda ISO, TSEK ve CE karışımı
özelliğindedir.
*ISO Belgesinin mevcudiyeti sertifika çıkmasını kolaylaştırmaktadır.
*Geçerlilik süresi 3 yıldır. Ancak sertifika merkezi gerek gördüğünde
her yıl inceleme yapabilir.Bunun için firmadan işbirliği yapacağına
ve masrafları karşılayacağına dair peşin taahhütname alınır.
<<Sayfa başına dönüş
1 yıllık seri üretim sertifikası nedir ?
Bu belge, seri üretim için ancak sadece
1 yıl süre için verilir. Bu belgenin verilebilmesi için ;
*Türkiye'ye ( veya başka ülkeye ) uzman
ziyareti gerekmez ve bununla ilgili masraflar yapılmaz.
*Numune gereklidir. ( Taşınamayan bazı ürünlerde numune yerine teknik
dökümanlarla iş çözümlenebilmektedir.)
*Firmanın yasal adı, adresi, ticaret sicilden alınacak faaliyet belgesi
ve bunların tercümeleri gereklidir.
Bu tür belgenin kullanım olarak süresi
haricinde 3 yıllık belgeden hiçbir farkı yoktur.
Parti bazında ( 1 seferlik ) sertifika nedir ?
Özellikle Rusya'ya devamlı mal satmayıp
zaman zaman sevkiyat yapan üreticiler bu tür belge alabilirler.
Genellikle numune olmadan bazı teknik
ve idari dökümantasyonla bu iş çözümlenebilmektedir. Alınma süresinin
kısa oluşu ve ekonomik olması sebebiyle Rusya'ya her zaman sevkiyat
yapmayan firmalar için uygundur. Ancak bu belge, sadece ithalatçı bir
Rus Firması adına çıkarılabilir. Bu nedenle başka Rus alıcılara yapılan
satışlarda kullanılamaz.
Bu belgenin alınabilmesi için aşağıdaki
evraklar gereklidir :
*Sertifikalanacak ürünlerin tam olarak listesi.
*Sertifikalanacak ürünlerin G.T.İ.P. Kod numaraları,
*Sertifikalanacak ürünlerin sevkiyat miktarları,
*İthalatı yapan Rus Firmasının imza, kaşe ve vergi numaralarının
alınabilmesi için gerekli koordinatların verilmesi.
*İhracat Sözleşmesi fotokopisi,
*Fatura ( Invoice) fotokopisi.
Red Mektubu ( Gereksizlik
Mektubu )
nedir ?
Rusya Gümrük Komisyonu ( GTK)
tarafından 6 ayda bir yayınlanan tamimlerde gümrükte hangi ürünlere
sertifika isteneceği liste olarak yayımlanmaktadır. Geçerli tablolardan
bakılarak bu liste haricinde kalan ürünlere Red Mektubu ( Gereksizlik
Mektubu ) alınmalı ve gümrük evrakları arasına konmalıdır. Bu belge iç
piyasada da kullanılır, parti bazında verilir. Bu tür mektupları
verme yetkisi Moskova'da VNIIS adlı Enstitünün tekelindedir.
<<Sayfa başına dönüş
GOSSTROY Sertifikası
nedir ?
İnşaat Malzemeleri için Rusya İnşaat
Bakanlığına bağlı kuruluşlar eliyle verilen kalite belgesidir. İşleyiş
ve prosedür olarak GOST Belgesi ile aynı mevzuata tabidir.
Bazı durumlarda aynı inşaat malzemesi için değişik OKP kodları ( Rusya
iç tanımlama istatistik kodlaması) kullanılarak o malzemeyi "inşaat
malzemesi" veya "kimyasal madde" olarak belgelendirmek mümkündür.
Sertifika çıkarmak için ne yapmak gerekir?
Bunun için öncelikle bizi aramanız
yeterlidir.
*Ürünlerinizin
detaylı kataloğunu adresimize kargo ile gönderiniz.Ayrıca,
*Sertifikalanacak ürünlerin tam olarak listesi,
*Bu ürünlere ait GTİP ( Gümrük Tarife İstatistik Poz No) kodları,
*Varsa mevcut kalite sertifikalarınızın ( TSE, ISO vb.) fotokopilerini
fax veya mail ile bize gönderiniz.
Önemli Not ! Bu 4 konu
gerçekleşmeden fiyat çalışması yapılamaz.
*Türkiye ve Moskova'da gereken
inceleme yapıldıktan sonra tarafınıza fiyat verilecek, sözleşme
bilginize ve onayınıza sunulacaktır.
*Avansın ödenmesini takibeden yaklaşık 10-15 gün içinde
Moskova'dan Gosstandart tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan ( Sertifika Merkezinden ) yetkili Rus uzmanlar üretim yerinize
gelerek inceleme yapacaklardır.
*Bu inceleme 1-2 gün sürmektedir. İnceleme esnasında kaliteden sorumlu yöneticilerin
ve ilgili kişilerin fabrikada bulunmaları şarttır.
*Uzman tarafından istenen ürün numunelerinin Moskova'ya ulaşmasından
sonra gene akredite bir laboratuarda testleri yapılacak, 10-15 gün içinde
sertifikanız hazır olacaktır.
*Verilen fiyata uzmanların Moskova-Türkiye gidiş-dönüş uçak
biletleri, Türkiye içi ulaşım ve transferler, konaklama, mihmandarlık
ve sözlü tercümanlık hizmetleri dahildir. Firmaya sadece üretim
yerini incelemeye açmak gerekli ve yeterlidir.
*Tüm bu işlemler 35-40 gün kadar sürmektedir.
Rus uzmanlar sertifika
incelemesi için geldiğinde neler soruyorlar ?
Sertifika incelemesine
gelen uzmanların üretim yerine gelişlerinin temel nedeni bu işyerinde
stabil ve seri üretimin yapıldığını gözleriyle görmektir. Öte
yandan ISO incelemesine benzer bir inceleme yapılmakta ve bazı
evrakların fotokopileri istenmektedir. Bu evraklar başlıca;
1. Firma hakkında genel bilgi (
Kapasite, açık-kapalı alan, personel sayısı )
2. Firmanın ilk kuruluş evrağı,Ticaret Sicil Gazetesi
fotokopisi ve Marka Tescili.
3. Firmanın sahip olduğu TSE, ISO ve diğer benzeri kalite belgesi
fotokopileri, ayrıca ilgili TSE Standartının
fotokopisi,
4. Giriş hammadde kalite kontrol sonuçlarından örnekleme ile gerçek
bir tanesinin fotokopisi.
5. Üretim aşamalarında yapılan kalite kontrol sonuçlarından örnekleme
ile gerçek birkaç tanesinin fotokopisi.
6. Nihayi ürün çıkış kalite
kontrol sonuçlarından örnekleme ile gerçek bir tanesinin fotokopisi.
7. Firma organizasyon şeması ( Burada Kalite Kontrol Müdürü'nün
direkt olarak Genel Müdür'e bağlı olduğu tevsik
edilecek.)
8. Üretimde kullanılan makinelerin demirbaş listesi, markaları, üreten
ülke adı liste olarak hazırlanacak.
9. Makinelerin bakım grafiği liste olarak hazırlanacak.
10 Kalibrasyon gerektiren ölçüm ve tartı cihazlarının tam listesi,
dışarıda yapılıyor ise kalibrasyonu yapan
kuruluşun akreditasyon belgesi fotokopileri.
11.Ürün ile birlikte nihayi tüketiciye verilen etiket, garanti belgesi,
kullanma ve bakım kılavuzları vb. belgeler.
*****Daha geniş bilgi için Sertifikalandırılacak
Ürünlerin Denetleme Prosedürü Tutanağı nı inceleyiniz.
<<Sayfa başına dönüş
Bugüne kadar sertifikasız birçok ihracat yaptım,
kimse benden sormadı !
Çünki bugüne kadar
Rusya'ya yaptığınız ihracatlarda sertifika işin hep alıcılarınız
çözümledi. Siz de ya bunun farkına varmadınız ya da anlaşma gereği
onlar üstlendiler. Ancak siz; sertifikasızlık nedeniyle belki
de yeni oluşabilecek müşterileri de farkında olmadan kaçırdınız
!
ISO 9000 ve TSE belgelerim var. Bunlar yeterli değil mi ?
Maalesef yeterli olmuyor. Bunların
tercümesi de yapılsa Rusya normları TSE'den kısmen farklı olduğundan
ISO,CE,TSE Belgeleri yerine gümrüklerde ve iç piyasada GOST Sertifikası,
Rus Hijyen ve Yangın Sertifikası sorulmaktadır. Rusya'da ISO 9000
serisi belgeler henüz popülarite ve yasal işlerlik kazanmamıştır.
ISO 9000 veya TSE
belgem yok, buna rağmen GOST Belgesi alabilir miyim ?
GOST alınabilmesi için bu belgelerin
mevcudiyeti aranmaz. Ancak firma incelenmesi esnasında ISO 9000 serisi
belgelerin esasını teşkil eden konular daha yüzeysel olarak ele alınır.
ISO dökümanlarını tamamlamış olan firmalar bu sorulara daha kolay adapte
olup evrak ve prosedürler yönüyle zaten hazır durumda olmaktadırlar.
Ayrıca işçi sayısının azlığı da GOST
alınabilmesi için bir kriter değildir.
<<Sayfa başına dönüş
Üretim yeri başka bir
ülkede, ne yapmalıyım ?
Özellikle Türkiye'de dış ülkelerdeki
fabrikaların mümessilliğini yapan firmalar Rusya'ya mal sattığı zaman bu
durum ortaya çıkmaktadır. Sertifikalar üreticiye verildiği için; 3
yıllık sertifikalarda, üretim yerinin bulunduğu ülkeye Rus uzman
gitmelidir. Bu konu pahalıya malolduğu için, 1 yıllık seri üretim veya
parti bazında sertifika alınmasını öneriyoruz. Moskova'dan, sadece
dökümantasyon ve numune ile dünyanın herhangi bir yerindeki bir üretici
için oraya giderek masraf yapmadan da belge çıkarılabilir.
Hijyen Sertifikası nedir ?
Moskova'da Sağlık Bakanlığına bağlı akredite (yetkili)
laboratuarlarda yapılan testler sonucu verilen ve maddelerin kimyasal
bileşimlerini; ayrıca bu bileşimlerin Rus sağlık normları
dahilinde olduğunu belgeleyen sertifikalardır. Bu belge, GOST
Belgesi alınırken eğer normatif dökümanlarda GOST'a ön şart olarak
alınması yazılmışsa deney yaptırılarak alınır.
Hijyen Sertifikası örneği ?
Buraya
tıklayın.
Yangın Sertifikası nedir ?
Bazı ürünler için GOST'a ön şart
olarak yangın belgesi alınması gerekebilir. Bu belge de İçişleri
Bakanlığına bağlı, bu konuda yetkili kuruluşlar eliyle verilmektedir.
Taşyünü, enerji kabloları, yangın ekipmanları, ev tipi buzdolabı vb.
için GOST'a esas olarak bu belgenin alınması zorunludur.
<<Sayfa başına dönüş
Yangın
Sertifikası örneği ?
Buraya tıklayın.
Yıllık inceleme
nedir, hangi şartlarda yapılır ?
Rusya Federasyonu'nun bu konudaki
mevzuatına göre 3 Yıllık seri üretim sertifikalarında yıllık inceleme
yapılması zorunludur. 1 yıllık Seri Üretim ve Parti Bazında ( 1 Seferlik
) Sertifikalarda yıllık inceleme yapılması sözkonusu değildir.
GOST Sertifikası alan firmalar
Sertifika Kuruluşları tarafından yıllık olarak denetlenmeyi ve bununla
ilgili seyahat yapılması ve tutanak tutulması gibi masrafları bu belge
alımıyla birlikte otomatikman kabul ederler. Sertifika Kuruluşları,
sertifika verilmesinden önce sözkonusu sertifika alacak olan firma ile,
yıllık inceleme konusunda firmanın işbirliği yapacağına ve dair bir ön
sözleşme imzalatırlar. Sertifika Kuruluşu ile diyalog kurmaktan kaçınan,
yıllık inceleme konusunu reddeden firmaların sertifikaları askıya
alınır(dondurulur) ve bu konu GOSSTANDART'a yazı ile bildirildikten
sonra sözkonusu sertifika geçerlilik işlevini yitirir.
Herhangi bir aracı-organizatör-danışman
kanalıyla sertifika alan firmalarımız zaman içinde bu kişilerin
ilgisizliği nedeniyle haberleri olmadan sertifikalarını yitirebilirler.
Sertifika sahibi olan firmalar, uzun vadede, Sertifika aldıkları
kuruluşlar ile teması devam ettirmekle mükelleftir.
Yıllık inceleme bedelleri fazla
olmamakla beraber, uzman ziyareti gerektiğinde 3 yıllık seri üretim
sertifikası sahibi olan firmalar bazı masrafları ödemek zorunda
kalabilirler. Bu konu Sertifika Kuruluşları için bir gelir olmaktan daha
çok, yerine getirilmesi gereken bir zorunluluk durumundadır.
Bu konuda e-marketci olarak
politikamız, yıılık inceleme asli bedellerini ve seyahat masraflarını
firmalarımız lehine minimize ederek, bazı seyahatleri birleştirerek
firmaların sertifika makamlarıyla diyaloglarını sertifika süresi olan 3
yıl boyunca olumlu yönde devam ettirmeye çalışmaktır. Sertifika
Merkezinin yazılı olarak istekte bulunmadığı durumlarda e-marketci
olarak Sertifika Kuruluşu adına herhangi bir talepte bulunmuyoruz.
<<Sayfa başına dönüş
 |
Rusya GOST-R Belgesi hakkında sıkça sorulan sorular :